Grote wijziging CO₂-prestatieladder vraagt uw aandacht

De CO₂-Prestatieladder is sinds jaar en dag een belangrijk instrument voor inkopers en aanbesteders, bijvoorbeeld in de bouw, infra, logistiek en zakelijke dienstverlening. Het zorgt voor duurzamere inkopen bij opdrachtgevers en gunningsvoordelen voor duurzamere aanbesteders. Duurzaamheid wordt aangetoond op basis van gecertificeerde CO₂-managementsystemen en CO₂-prestaties. Duurzaam ondernemen levert daarmee punten op. Hoe meer punten des te groter de gunningsvoordelen en daardoor meer opdrachten.

Door de recente introductie van nieuwe en strengere eisen in de 4.0 versie van het Handboek CO₂-Prestatieladder, gaat er veel veranderen. Uw huidige management systeem en certificering wordt op korte termijn al minder waard. Veel aanbesteders gaan in 2026 over op de nieuwe norm waardoor organisaties die zich niet op tijd voorbereiden minder kans maken op gunning van projecten.

Overgang naar versie 4.0 vraagt serieuze inspanningen

Tot nu toe was de ladder vooral gericht op het verduurzamen van de eigen operatie, het verlagen van de uitstoot van zogenaamde scope 1 en 2 CO₂-emissies. Daar komt nu verandering in door het nadrukkelijk betrekken van de grootste ketenemissies (scope 3).

Met de nieuwe versie verandert de opzet van het instrument aanzienlijk. Naast de technische overgang van vijf niveaus naar drie treden, zijn de inhoudelijke vereisten voor certificering op de ladder ook flink verzwaard, vooral vanaf trede 2. Serieuze inspanningen zijn nodig voor:

• het inzichtelijk maken van de volledige klimaatimpact van de hele waardeketen
  (was: selectief inzicht op basis van data beschikbaarheid);
• meer gedetailleerdere berekeningen voor scope 3 emissies op basis van stuurbare datapunten voor emissiereductie
  (was: hoog over algemene data voor rapportage);
• het opstellen van een volwassen klimaattransitieplan volgens 1,5^oC scenario voor emissies in de waardeketen
  (was: vrijblijvende doelen en ambities in eigen operatie).

Door de verzwaring van de eisen sluit de CO₂-Prestatieladder naadloos aan bij andere (internationaal) erkende raamwerken voor het beheersen en reduceren van broeikasgasemissies zoals het GHG Protocol, CSRD (ESRS) en ISSB (IFRS).

Strategisch belang neemt toe

Voor de gebruikers van de CO₂-Prestatieladder, bestaat de totale CO₂-voetafdruk voor het grootste deel uit ketenemissies (scope 3). Deze emissies bleven in de 3.1 versie grotendeels buiten beeld. Het nauwkeurig bepalen van deze ketenemissies en werken aan significante reductie, kan alleen door meer ketensamenwerking en een planmatige aanpak

Dit is uitdagend en biedt het ook strategische kansen.

Uitdagingen

• Toenemende complexiteit voor opstellen van CO₂-inventaris
• Informatievoorziening vanuit ketenpartners is nog onvolwassen
• Reductie van emissies in de keten zijn minder direct beïnvloedbaar
• Significante reductie in scope 3 emissies kan kostbaar zijn

Kansen

• Verbreding naar waardeketen aanpak zorgt voor meer draagvlak en betrokkenheid
• Betere sturing op reductie door verbinding van klimaattransitieplan met strategische planning van de organisatie
• Investering in ketensamenwerkingen draagt bij aan lange termijn succes
• Aantoonbaarheid van ambitieus klimaatbeleid in lijn met Parijse klimaatakkoord
• CO₂-Prestatieladder kan naast aanbestedingstool direct worden gebruikt voor bredere duurzaamheidscommunicatie, bijvoorbeeld in duurzaamheidsverslagen

Begin op tijd en werk planmatig naar certificering toe

Hoewel de overgangstermijn van 3.1 naar 4.0 officieel loopt tot begin 2028, starten veel aanbesteders al in 2026 met het toepassen van het nieuwe Handboek 4.0 als norm voor certificering. Daarom is het belangrijk dat u op tijd begint en de overgang projectmatig benadert. De waardeketenanalyse, volledige CO₂-inventaris en een volwassen, ambitieus en toch financieel haalbaar klimaattransitieplan zijn essentieel en ook nieuw voor de meeste bedrijven. Ondersteuning door ervaren experts kan waardevol en efficiënt zijn.

Zorg dat de juiste mensen dit weten

De overgang naar de 4.0 versie zorgt bredere verantwoordelijkheid in de organisatie. Naast afdelingen zoals KAM en Duurzaamheid, moeten Inkoop, Finance en Directie actiever betrokken worden.

Green by Blue helpt organisaties bij de overstap van versie 3.1 naar 4.0. Dat doen wij stapsgewijs en planmatig. Vooral gericht op een inventarisatie van gaps, inzicht in de volledige CO₂-uitstoot inclusief scope 3, een klimaattransitieplan en documentatie & rapportage.

Wilt u alvast onze tien gouden tips ontvangen? Of een vrijblijvend gesprek plannen? Neem dan contact op met Dennis.

Dennis Mes
ESG Director Green by Blue
E: dennis.mes@greenbyblue.nl
T: 06 20303417